De opvattingen over kwaliteit in de wereld van IT hebben tegenwoordig vaak iets koortsachtigs. We leven in een ‘haast je, rep je cultuur’ en ‘vooruit met de geit’ is de heersende filosofie. Is er in zo’n snelle IT-wereld wel plaats is voor een activiteit als testen? Jazeker, is mijn antwoord! Daar twijfel ik geen moment aan! Testen is niet meer weg te denken in professionele software-ontwikkeling. Het vakgebied is springlevend en volop in beweging. De economische ‘ellende’ van de afgelopen jaren heeft die ontwikkelingen alleen nog maar versneld. Voor professionele, innovatieve en adaptieve testers blijft er werk in overvloed. Maar blijf vooral opletten!
Riskbased testing, perfectionisme maar alleen daar waar het nodig is
In Europa overheerst de opvatting dat testen een continue, kwaliteitsborgende activiteit is die plaatsvindt vanaf projectinitiatie tot en met de onderhoudsfase. In Amerika blijft men echter nog steeds stevig vasthouden aan het idee dat testen een fase is die alleen plaatsvindt ná de coderingsfase. Het ziet er naar uit dat de eerste opvatting aan draagvlak wint en op termijn ook in de USA dominant zal zijn. Gemeenschappelijk in de Amerikaanse en Europese opvatting is dat testen plaatsvindt onder tijdsdruk. Dat vraagt om keuzes. Keuzes om sommige systeemdelen diepgaander en uitgebreider te testen dan anderen en soms zelfs delen helemaal niet te testen. Het gaat er niet om álle fouten te vinden, maar om de fouten te vinden die er werkelijk toe doen. Het gaat om de fouten in systeemdelen die bij falen leiden tot grote problemen en waarbij de kans dat er iets mis gaat ook nog eens aanzienlijk is. De coverage van een test verschuift daarmee op onderdelen wat meer naar de achtergrond en testers ontwikkelen zich nog meer van ‘bug-hunters’ naar ‘risicobeheerders’.
Effectieve informatie met geautomatiseerde middelen
Testers hebben niet altijd even positieve ervaringen met het automatiseren van hun testen. Door de aandacht die uitgaat naar het automatiseringsproces verlies je vaak het daadwerkelijke testdoel uit het oog. Met nieuwe testtooling van Microsoft ‘Visual Studio 2010’ is er de mogelijkheid je tests op te nemen. Is dat nieuw? Ja, wel op de manier waarop dat in Visual Studio gedaan wordt. Tijdens de testuitvoering wordt er relevante informatie verzameld die direct beschikbaar is voor de ontwikkelaar. Met behulp van deze informatie kan hij omgevingen restoren, tests opnieuw afspelen en eventuele ‘bugs’ traceren. Zo op het eerste gezicht lijkt het op ‘record & playback’ zoals we dat al langer kennen, maar het heeft een totaal andere insteek. De intentie is niet het proces zelf te automatiseren, maar de communicatie tussen tester en bouwer te optimaliseren. Medio April is de launch van Visual Studio 2010, waarin de testcomponent binnen applicatie life cycle management een (tamelijk) volwassen plek heeft gekregen.
Het resultaat telt
Ook testers worden geconfronteerd met het begrip Cloud Computing. Niet alleen biedt ‘de cloud’ nieuwe mogelijkheden wanneer er tijdelijk een omvangrijke testomgeving moet worden opgetuigd, door tijdelijk serverruimte te huren, maar het begrip ‘Testing as a Service (TaaS)’ met virtuele, resultaatgedreven testteams doet ook zijn intrede. Omdat de opleverdatum van programmatuur in de testomgeving meestal wat minder goed te voorspellen is (understatement), is de 24/7 service die deze virtuele testteams bieden vaak meer dan welkom, en zal de populariteit van deze virtuele testteams (en netwerken van testprofessionals) in populariteit toenemen. Het testproces(verloop) zelf komt daarbij minder centraal te staan, en is ook minder goed te controleren. Ik verwacht dat daarmee ook alternatieve afrekenmodellen zoals ‘Pay per Bug’ of ‘Pay per Valuable feedback’ verder hun intrede doen. Ontwikkelingen die we serieus moeten nemen en op termijn de interesse van velen wekken.
De regie in handen
Technologische ontwikkelingen zoals Service Oriented Architecture (SOA) en het gebruik van standaardcomponenten en Open Source in de keten hebben een grote invloed op de testpraktijk. Wanneer je bijvoorbeeld besluit Open Source in een geautomatiseerde businessketen op te nemen is het continu monitoren van de systeemkwaliteit van groot belang. Er kan immers zonder dat je er echt van op de hoogte bent een component gewijzigd worden, waardoor het gehele geautomatiseerde proces in het honderd loopt. Dit heeft invloed op de planning en begroting van testprojecten. Traditioneel stemmen testers hun testinspanning af op de bouwinspanning. Dat wordt in een situatie zoals hierboven geschetst natuurlijk lastig. Maar hoe plan en begroot je testinspanningen dan? Een dilemma waar je opdrachtgevers en projectmanagers van nu bij moet kunnen helpen. Vergeet ook niet dat defectmanaging vele malen complexer wordt de komende jaren. Het vingerwijzen en afschuiven van problemen ligt op de loer en dat vereist dat je al tester stevig in je schoenen staat, een magnifieke communicator en motivator bent en dat je het politieke spel beheerst. Iemand die de (test)regie stevig in handen heeft en houdt parallel met de (ICT) ontwikkelingen.
Interactie en begrip
Het testvak verkeerd in zeker zin nog steeds in een fase van onvolwassenheid. Er bestaat een woud aan standaarden waar je naar van wordt. Momenteel wordt er door een groep van testprofessionals over de hele wereld gewerkt aan een nieuwe teststandaard die de bestaande (vaak conflicterende) standaarden door één standaard (ISO/IEC29119) vervangt. Deze standaard wordt in de loop van komend jaar actief. Protocolstandaardisatie is van groot belang in een bewegend vakgebied zoals testen, maar niet doorslaggevend. Testprojecten mislukken vaak niet doordat onjuiste methoden of protocollen gebruikt worden, maar doordat er onvoldoende begrip en interactie is tussen de belanghebbenden en projectactoren. Er moet meer aandacht worden besteed aan het overbruggen van de kloof tussen testers en ontwikkelaars. Met het Testfactor® programma kunnen we bijvoorbeeld de professionele testers leren een extra Waardevolle, Attractieve, Toepasbare, Energieke en Relevante bijdrage te laten leveren aan het gezamenlijke projectresultaat door effectief te communiceren en te interacteren met de belanghebbenden.(ICT en Business)
‘Stragile Testing’
Een standaardoplossing voor testen bestaat niet. In Amerika en binnen de opvattingen van Agile Development bepaalt de context (omgevingsinteractie) waarin je test de testmethode. Amerikaanse testgrootheden zoals James Bach, Kem Kaner en Michael Bolton hebben naast een verstandige kijk op testactiviteiten ook een forse evangeliseringsdrang. Ze verzetten zich sterk tegen de strikt gestructureerde en gestandaardiseerde testmethoden die in Europa dominant zijn en waarmee Nederland en Engeland op kop lopen. Tot een paar jaar geleden botsten de ‘contextdriven’ (agile) en ‘structured’ scholen voortdurend door hun verschillende opvattingen. Inmiddels zijn de scherpe kantjes er vanaf en nemen beide scholen inzichten van elkaar over. Het resultaat? Ruimte voor een testaanpak die deels gestructureerd en deels meer agile mag zijn. Over een tijd komen we de term ‘stragile testing’ misschien wel dagelijks tegen in onze testpraktijk….
—————————————————————-
Rik Teuben is vaktechnisch manager van de Testunit van VX Company IT services. In die rol faciliteert hij medewerkers van (de testunit) van VX Company tijdens het uitvoeren van hun opdracht en enthousiasmeert hij ICT-ers en Businessprofessionals binnen en buiten VX Company in relatie tot het testvak.
rteuben@vxcompany.com
